QUY TRÌNH CANH TÁC THỦY CANH CHO RAU ĂN LÁ

Dưới đây là quy trình canh tác cây trồng thủy canh theo mô hình thủy anh NFT ( nutrient film Technique- kỹ thuật màng mỏng dinh dưỡng).

  1. Quy trình canh tác
    1. Chọn đối tượng canh tác và nguồn giống
      1. Đối tượng canh tác
        1. Rau ăn lá:
          1. Các loại rau cải : cải bẹ xanh, cai ngọt, cải chân vịt, cải bó xôi, cải kale, cải cấu vòng, cải xoăn, cải thìa,….
          1. Các loại rau xà lách: xà lách mỡ, xà lách lolo, xà lách romaine, xà lách xoăn, xa lách oakleaf, xà lách mỹ, ….
          1. Các loại rau gia vị: Bạc hà, hung lủi, cây tía tô, rau ngò, diếp cá, ….
        1. Rau ăn quả:
          1. Các loại rau ăn quả phổ biến như: cà chua, dưa leo, dưa lưới, bầu, bí, mướp, khổ qua,….
      1. Nguồn giống
        1. Việc chọn nguồn giống tốt có vai trò quan trọng đến hiểu quả canh tác. Nguồn giống tốt đem lại nhiều lợi thế trong quá trình canh tác: Tỷ lệ nảy mầm của hạt giống cao, khả năng sinh trưởng và phát triển của cây tốt, hình thái của cây đẹp mang lại hiệu quả kinh tế cao.
        1. Tất cả các loại rau xà lách đều trồng được bằng phương pháp Thủy canh. Tuy nhiên phải cần kiểm soát các yếu tố liên quan đến quá trình trồng một cách hợp lý.
  • Đầu tiên là vấn đề hạt giống: hạt giống phải đạt chất lượng. Đa số các loại hạt giống được sử dụng từ Hà Lan. Mặc dù giá thành rất đắc nhưng bù lại chất lượng rất tốt.
    • Trên thực tế có 2 dạng hạt xà lách bán trên thị trường: 1 dạng có lớp bột bao phủ bên ngoài hạt và 1 dạng không có lớp bột bao phủ.
    • Đối với dạng không có lớp bột phủ bên ngoài thì thời gian bảo quản hạt được lâu hơn. Đa số các farm lớn sẽ sử dụng dạng hạt này vì chi phí thấp hơn (thấp hơn 50%) và bảo quản được lâu hơn.
    • Đối với các farm nhỏ hoặc dạng mô hình gia đình, người mới bắt đầu tập trồng tôi giới thiệu cho họ trồng dạng hạt có lớp bao phủ, vì dễ trồng hơn và hạt nảy mầm nhanh hơn.
  • BẤT LỢI: bất lợi của dạng hạt có bao phủ là chi phí cao, phải sử dụng hết trong thời gian 6 tháng vì hạt đã được kích thích nảy mầm trong lớp bột bao phủ. Còn dạng hạt không có bao phủ đã được xử lý với thuốc BVTV. Do đó chúng ta nên rửa tay sau khi ươm hạt giống.
    • Có thể sử dụng cả 2 dạng hạt nhưng dạng hạt có lớp bột phủ dễ sử dụng và tiện lợi, tỉ lệ nảy mầm tốt hơn. Nếu sử dụng nhiều nên sử dụng hạt không phủ lớp bột để tiết kiệm chi phí.
    • Ươm hạt
      • Giá thể ươm hạt
        • Có nhiều loại giá thể được sử dụng như : giá thể sơ dừa, mút xốm, rock wool, peat moss,…. Tùy theo quy trình canh tác, đối tượng canh tác mà có thể lựa chọn sử dụng các loại giá thể này. Ví dụ : đối với xà lách, cải có thể chọn mút xốp, peat moss, hay xơ dừa; Đối với hạt giống rau ăn quả có thể chọn sơ dừa, peat moss hoặc rock wool.
      • Hệ thống ươm hạt
        • Ươm hạt bằng máng ươm

Phương pháp ươm hạt bằng máng rất hiệu quả. Áp dụng phương pháp thủy canh hồi lưu NFT, hệ thống ươm vừa cung cấp đủ độ ẩm cho hạt giống nảy mầm vừa tạo dòng nước giữ ẩm, các khoáng chất cần thiết và oxi cho hệ rễ non. Đối với quy trình ươm hạt bằng mút xốp, cần cung cấp một lượng dinh dưỡng nhất định (1/10 giai đoạn sinh trưởng) cho cây con phát triển.

Ươm hạt trên bàn ươm

  • Cách ươm hạtXử lý giá thể: Giá thể nên được xử lý trước khi gieo hạt. Đối với sơ dừa, peat moss hay rock wool, cần xử lý cho độ ẩm đạt khoảng 70-80 %. Đối với mút xốp thì nên ngâm đến no nước.

Hình 1. Các loại giá thể
a) sơ dừa; b) mút xốp; c) peat moss; d) rock wool

  • Cách ươm hạt Cho nước 2 – 3 cm vào khây ươm. Sau đó lấy tấm xốp (bọt biển) để vào khây đã chuẩn bị. Tiếp theo làm ướt tấm xốp và them nước lên cao 50% tấm xốp.
  • Để hạt giống vào tấm xốp với độ sâu 2 – 3mm, không để quá sâu sẽ làm hạt khó nảy mầm. Nếu để quá sâu ẩm độ cao sẽ làm hạt không nảy mầm (úng nước). Nên để 1 hạt xà lách/ 1 viên xốp vì lá rau xà lách lớn hơn các loại rau khác.
  • Sử dụng túi ni long màu đen che phủ khây ươm 3 – 4 ngày. Ngày thứ nhất tính từ khi ươm hạt. Nên ươm hạt vào buổi tối và giữ ở nhiệt độ 24 – 250C/ ngày. Không cho ánh ang trực tiếp lên hạt. (chú ý: hạt nảy mầm do ẩm độ không phải do nước).
    • Từ ngày thứ 2 – 4 lấy tấm nilong che phủ ra và đưa khây ra ánh sáng nhẹ ( 2- 3h/ ngày). Phun sương cho cây ít nhất 2 -3 lần/ ngày (chú ý: nên sử dụng bình phun sương).
  • Ngày thứ 5 trở đi cây sẽ có 2 lá mầm và rễ tơ phát triển, tiến hành đưa cây con lên bàn ươm và bổ sung dinh dưỡng cho cây con phát triển cứng cáp đến giai đoạn đưa cây  lên giàn trồng. Tùy mỗi farm mà công thưc dinh dưỡng và cách chăm sóc khác nhau. Không được để khô cây con. Cần nắng từ 2 -3h/ ngày. VD: 7 – 10h sáng hoặc 13 – 18h.
  • Chuyển cây con lên hệ thống trồngNgày 14 cây phát triển mạnh và chuyển lên bàn trồng. Trước khi chuyển cây lên bàn trồng cần thiết làm ướt xốp và nên chuyển cây vào buổi chiều tối vì buổi tối cây sẽ phục hồi tốt. Khi chuyển cây lên bàn trồng chỉ chuyển cây tốt, cây không tốt không cần chuyển. Hết sức cẩn thận không cho rễ bị đứt trong khi chuyển cây.
  • Cây trong giai đoạn này có thể trồng được tất cả các biện pháp NFT, DFT,… chỉ cần rễ cây tiếp xúc với nước dinh dưỡng đã pha loãng là được.
  • Cần giữ ẩm độ và đo dinh dưỡng bằng bút đo EC, đo pH bằng bút đo pH.

Trong 4 tuần trồng phải cho cây tiếp xúc nhiều với ánh sáng .   

 NHƯNG KHÔNG ĐỂ CÂY VÀ DINH DƯỠNG BỊ NÓNG  

  • Phương pháp bổ sung dinh dưỡng cho cây rau thủy canh. Dinh dưỡng ( Goleafy) được phối trộn từ các nguyên tố đa, trung, vi lượng với tỉ lệ thích hợp cho từng loại cây trồng, theo từng mùa khác nhau và theo từng vùng có tiểu khí hậu khác nhau. Giúp cây hấp thu một cách cân đối, sinh trưởng tốt, không bị stress khi gặp các điều kiện bất lợi của môi trường. Ngoài ra, trong dinh dưỡng ( Goleafy) còn có  thành phần các amino acids, các vitamin hỗn  hợp giúp cây tăng sức đề kháng và cho chất lượng cao, tăng  mùi vị và thành phần các dưỡng chất tốt cho sức khỏe con người.
  • Cách pha dinh dưỡng
  • Chuẩn bị 2 can có thể tích chứa 15 lít.
  • Thêm nước máy vào 50% mỗi can đã chuẩn bị.
  • Dinh dưỡng (Goleafy) được đóng thành cặp theo dạng A, B. Cho từng gói A, B vào 2 can đã chuẩn bị ở bước 2.  (Chú ý: trong từng gói A, B có các gói vi lượng đi kèm. Do đó, cho vào can theo thứ tự từ gói nhỏ đến gói lớn cho từng sét A và B. Lắc đều cho tan hoàn toàn phần đã cho vào can trước đó trước khi cho gói tiếp theo).
  • Thêm nước cho đủ thể tích 15 lít được 2 can đựng dung dịch gốc A, B.

Ghi chú: Nên chia nhỏ dinh dưỡng ra từng lít để sử dụng và nên để dinh dưỡng nơi thoáng mát tránh ánh sang mặt trời trực tiếp.

  • Phương pháp sử dụngSử dụng theo phương pháp truyền thống – đo bằng bút ở chế độ ppm hoặc ECĐối với rau xà lách.

Giai đoạn ươm (15 ngày): từ ngày tuổi 3 – 7 cho cây ăn ở ngưỡng ppm = 200 – 300; từ ngày thứ 8 – 15 cho cây ăn ở ngưỡng ppm = 500  (pH =6.2 – 6.5)

Giai đoạn trồng (30 ngày ó 4 tuần):

Tuần 1: cho rau ăn ở ngưỡng ppm = 700; duy trì pH = 6.0-6.5

Đầu tuần 2 – cuối tuần 3: cho rau ăn ở ngưỡng ppm = 850 – 900; duy trì pH = 6.0 – 6.5

Đầu tuần 4 – thu hoạch: cho rau ăn ở ngưỡng ppm = 700 – 800; hiệu chỉnh pH = 5.5

Lưu ý: nên thay 50% nước trong bồn dinh dưỡng vào mỗi 7 – 10 ngày một lần sau đó hiệu chỉnh lại ppm và pH. Nồng độ dinh dưỡng(ppm) phụ thuộc vào loại dinh dưỡng, trong trường hợp này áp dụng dinh dưỡng Goleafy.

  • Đối với rau cải

Giai đoạn ươm (12 ngày): từ ngày thứ 3 – 6 cho cây ăn ngưỡng ppm = 300; từ ngày thứ 7 – 12 cho cây ăn ở ngưỡng ppm = 500 – 600 (pH = 6.2 – 6.5)

Giai đoạn trồng (21 ngày ó 3 tuần):

Tuần 1: cho rau ăn ở ngưỡng ppm = 700; duy trì pH = 6.0 – 6.5

Đầu tuần 2: cho rau ăn ở ngưỡng ppm = 1000; duy trì pH = 6.0 – 6.5

Cuối tuần 2 – thu hoach: cho rau ăn ngưỡng 700 – 800; hiệu chuẩn pH = 5.5

Lưu ý: nên thay 50%  nước vào mỗi 7 – 10 ngày một lần sau đó hiệu chỉnh lại ppm và pH. Nồng độ dinh dưỡng( ppm) phụ thuộc vào loại dinh dưỡng, trong trường hợp này áp dụng dinh dưỡng Goleafy.

  • Sử dụng theo phương pháp cải tiến – cho ăn mỗi ngày hoặc châm dinh dưỡng tự độngĐối với rau xà lách

Giai đoạn ươm (15 ngày): cho cây ăn từ ngày thứ 3 – 7 với liều lượng 0.2ml A + 0.2ml B/ cây rau; từ ngày 8 – 15 cho cây ăn với liều lượng 0.3ml A + 0.3ml B/ cây. (nồng độ dinh dưỡng và pH đã được cân đối)

Giai đoạn trồng (30 ngày): cho cây ăn với liều 0.5ml A + 0.5ml B/ cây trong suốt qua trình trồng cho tới thu hoạch (không cần quan tâm tới ppm và pH)

Ghi chú: Nên thay 50% nước ở bồn chứa dinh dưỡng vào mỗi tuần một lần và đảm bảo lượng nước trong bồn chứa luôn ở mức đầy mỗi ngày. Khuyến cáo sử dụng van phao cho tiện lợi; cho cây ăn mỗi ngày vào lúc 6h 00’!

Đây là phương pháp canh tác mới ít tốn thời gian, giảm chi phí cho đầu tư thiết bị đo, giúp cây không bị stress khi gặp trường hợp cường độ nắng quá gay gắt. kích thích cây sinh trưởng tốt hơn và cho chất lượng tốt hơn!

  • Đối với rau cải

Giai đoạn ươm (12 ngày): cho cây ăn từ ngày thứ 3 – 6 cho cây ăn với liều lượng 0.2ml A + 0.2ml B/ cây rau; từ ngày 7 – 12 cho cây ăn với liều lượng 0.3ml A + 0.3ml B/ cây. (không cần quan tâm đến ppm và pH)

Giai đoạn trồng (21 ngày): cho cây ăn với liều 0.6ml A + 0.6ml B/ cây trong suốt qua trình trồng cho tới thu hoạch (không cần quan tâm tới ppm và pH)

Ghi chú: Nên thay 50% nước ở bồn chứa dinh dưỡng vào mỗi tuần một lần và đảm bảo lượng nước trong bồn chứa luôn ở mức đầy; cho cây ăn vào mỗi ngày vào lúc 6h 00’.

  • Các sản phẩm bổ trợSản phẩm giúp tăng cường sức đề kháng của cây Sản phẩm giúp tăng cường sức đề kháng và khả năng chống chịu với bệnh của cây, đặc biệt là bệnh về nấm và khuẩn. Việc sử dụng sản phẩm không những giúp phòng ngừa trước bệnh hại mà còn giúp cây rau phát triển tốt, hình thức đẹp, năng suất được nâng cao.
    • Sản phẩm nâng cao chức năng hệ rễ
      • Sản phẩm là sự kết hợp của các chủng vi sinh vật có lợi cho hệ rễ. Tăng cường chức năng hệ rễ, cạnh tranh với các chủng vi sinh gây hại, từ đó làm giảm thiểu khả năng hình thành các bệnh rễ.
    • Sản phẩm thúc đẩy khả năng sinh trưởng của cây
      • Trong giai đoạn sinh trưởng trưởng thành của cây nếu  cung cấp đúng và đủ các loại đưỡng chất và khoáng chất cần thiết sẽ giúp cây rau phát triển nhanh và khỏe mạnh. Sản phẩm có chứa các tổ hợp amino acid, các vi lượng cần thiết dưới dạng chelate, cây dễ dàng hấp thụ.
    • Chế phẩm vi sinh hữu cơ giúp phòng và trị sâu bệnh hại
    • Sản phẩm tăng tỷ lệ nảy mầm của hạt giống và khả năng sinh trưởng của cây con
    • Chế phẩm trung hòa môi trường dinh dưỡng thủy canh
    • Thu hoạch

Thời gian cách ly dinh dưỡng khi cây được 42 ngày tuổi

Để giảm hàm lượng N03 trong rau thì không cho cây rau ăn dinh dưỡng từ ngày thứ 42. Cách ly từ 4 – 7 ngày nếu không cách ly rau sẽ có vị đắng.

Chú ý: Không nên cách ly cây rau quá 7 ngày vì như vậy chất lượng rau sé giảm vì rau sẽ bị thiếu dinh dưỡng, yếu và lá bị vàng.

Thêm vào đó:

  1. Mùa lạnh cây phát triển tốt hơn mùa nóng, nắng tốt năng suất cây đạt 2 – 3 cây/ kg.
  • Nếu nhiệt độ quá cao và nắng ít rau sẽ cao lên nhanh. Xà lách green oakleaf là rau sẽ sinh trưởng nhanh nhất so với các loại rau xà lách khác.
  • Nên sử dụng tấm che giảm nắng (50 – 70%). Nếu sử dụng mái che hơn 80% lượng N03 trong rau sẽ nhiều hơn và phản ứng quang hóa không tốt cây rau sẽ cao lên.
  • Không nên sử dụng mái che màu xanh vì màu xanh sẽ hấp thu 1 số tia sáng quan trọng cho cây.
  • Rau xà lách bị đắng có 4 nguyên nhân: do giống, nồng độ dinh dưỡng cao, rau bị già, nhiệt độ quá cao.
  • Tùy mỗi loại giống mà thời gian thu hoạch sẽ khác nhau. Đối với xà lách lá màu xanh thời gian thu hoạch là 42 ngày, còn xà lách lá màu đỏ thời gian thu hoạch lên đến 47 ngày.
  • Nên lắp đặt hệ thống phun sương để giúp giảm nhiệt độ => rau phát triển tốt và không có bệnh trên rau.
  • Có 2 phương pháp tạo Oxy cho dinh dưỡng: từ máng thu nước về và máy sục oxy.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *